Het is prachtig te werken voor een gemeente met zoveel karakter en voor een regio die zo boeiend is

Na een loopbaan van meer dan 40 jaar in de publieke sector en ruim 11 jaar als gemeentesecretaris bij de gemeente Hoorn, heeft Frans Mencke donderdag 10 september de functie vaarwel gezegd. In die 11 jaar heeft Mencke veel zien veranderen in onze gemeente.

Mencke: ’11 jaar geleden ben ik bij de gemeente Hoorn begonnen tijdens de kredietcrisis en nu eindigt mijn carrière hier tijdens de coronacrisis. Ik denk dat Hoorn in de tussentijd veel completer is geworden. Denk aan alle voorzieningen die bij Oostereiland zijn gerealiseerd. Hetzelfde geldt voor het gebied rond de Blauwe Berg en Zevenhuis. Ook is de wijk Bangert en Oosterpolder in die periode grotendeels gerealiseerd. En nu zijn we bezig met het stadsstrand. In die zin is Hoorn een stuk aantrekkelijker geworden om te wonen, werken en recreëren.’

Blokker en Zwaag vullen Hoorn aan

‘Ik kom zelf van het platteland, ben een boerenzoon. En wat ik mooi vind, is dat Blokker. Zwaag en Hoorn elkaar heel goed aanvullen. Zo hebben deze dorpen de fijnmazigheid en de sociale samenhang die bij dorpen hoort.  Blokker en Zwaag zijn de verbinding met de andere Westfriese dorpen. Terwijl Hoorn met zijn stedelijke voorzieningen de verbinding kan maken met stedelijke kernen in het grotere  gebied. Zoals Alkmaar, de Zaanstreek en Amsterdam. Juist die versterkende combinatie van stad en platteland vind ik heel mooi.’

Dichter bij de inwoners

‘Als organisatie zijn we de afgelopen jaren dichterbij de inwoners gekomen. We hebben bewust ingezet op: het stadhuis uit en de gemeente in. Dat zie je terug bij de wijkprogramma’s; er gebeuren veel mooie dingen in de Grote Waal, Hoorn-Noord en Venenlaankwartier en de Kersenboogerd. En kijk naar de wijkteams, bij het sociaal domein zitten we nu echt in de wijken. Ook denken we eerder mee met inwoners. We nodigen mensen met (bouw)plannen in een vroeg stadium uit om met deskundigen binnen onze organisatie en daarbuiten van gedachten te wisselen. Andersom vragen we inwoners ook in een veel vroeger stadium met ons mee te denken. Bij de Groenvisie en het woonbeleid heeft onze gemeenteraad vanaf het begin aan inwoners gevraagd mee te denken.’

Ja-denken

Mencke legt uit dat deze manier van werken ook heeft geholpen tijdens de coronacrisis. ‘De omvang, snelheid en impact van de coronacrisis heeft veel mensen verrast. Vervolgens moet je je voorbereiden op allerlei nieuwe situaties en vragen. De ambtenaren mogen niet meer naar het stadhuis, maar we willen wel onze dienstverlening op peil houden. En maximaal bereikbaar zijn voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. We hadden dat heel snel voor elkaar. Daar ben ik echt trots op. We willen graag mogelijkmakers zijn, ja-denken. Een mooi voorbeeld hiervan is de kermis. Sommige gemeenten durfden het risico niet te nemen. Dat het hier wel gelukt is, verdient een compliment aan ons bestuur en het kermisteam. Zij hebben steeds gedacht: hoe kan het wél. Samen met de kermisondernemers is gekeken wat zij moesten doen en wat wij moesten doen. Uiteindelijk zijn er 40.000 bezoekers geweest en zijn we een gids geweest voor anderen gemeenten. Dat onze jarenlange kernwaarden zo in de praktijk gebracht worden, daar kan ik echt trots van worden.’

Niet zo bescheiden

Als het over trots gaat, heeft Mencke nog wel advies. ‘Hoorn wordt naar mijn mening landelijk nog te weinig gezien. Het wordt bijvoorbeeld standaard kleiner ingeschat dan het is. Daarom is het ook mooi dat we samen met de regiogemeenten gastheer zijn van het komende VNG-congres. We horen gewoon bij de 50 grootste gemeenten van Nederland. Van ruim 320 gemeenten is dat linkerrijtje bovenin. Hoorn mag daarin zelf ook wat assertiever zijn en niet te bescheiden zijn. We maken hier gelukkig wel stappen in.’

‘De stad is ook gewoon prachtig. Als je hier zelf woont, zie je dat misschien niet meer. Ik had eens een managementteam uit Auburn, Alabama op bezoek. Een stad van vergelijkbare grootte als Hoorn. Zij zeiden: Hoorn is de betere versie van Amsterdam. Overzichtelijker, veiliger, schoner, goedkoper, rustiger maar met dezelfde charme. Promoot Hoorn niet als een uitstapje voor toeristen vanuit Amsterdam, maar andersom. Verblijf in Hoorn en doe ook een dagje Amsterdam.’

Inspirerende werkomgeving

Mencke geeft ook mee dat de gemeente een inspirerende werkomgeving is. ‘In de afgelopen jaren heb ik tientallen nieuwe ambtenaren beëdigd. Het valt me op dat veel van hen uit de regio komen. En ze vrij laat ontdekt hebben dat je bij een gemeente kan werken. Het is een enorm inspirerende werkomgeving die letterlijk en figuurlijk dichtbij is. De mensen die bij ons zijn komen werken, zijn daar heel content mee. Niet meer elke dag achteraan de file aansluiten richting Amsterdam, maar gewoon op de fiets naar het werk. Met meer kwaliteit van leven je brood verdienen, dat vind ik prachtig. Binnen allerlei disciplines kunnen we mensen kwijt. We zijn een bedrijf met 600 werknemers, honderden producten en diensten, ruim 73.000 klanten, 230 miljoen euro omzet. We hebben hoveniers, uitvaartbegeleiders, een fiscale poot, een ingenieursbureau, een museum, zijn actief in dataverwerking maar ook archeologie, we doen aan inkomensondersteuning, we doen aan zorg en ga zo maar door. Van sociologen tot historici, we kunnen ze plaatsen. En het beste talent dat in onze regio beschikbaar is, dat moet natuurlijk bij de gemeente werken. Veel collega’s gaan de komende jaren met pensioen. Dus ik wil de lezers van harte uitnodigen om eens te kijken op www.werkeninnoordhollandnoord.nl.’ 

‘Dat wil ik mijn opvolger Guy Heemskerk meegeven. Het is prachtig te werken voor een gemeente met zoveel karakter en een regio die zo boeiend is. Een gemeente met een ambitieus bestuur en warme organisatie. Er zijn 600 mensen met 600 verhalen. En 35 raadsleden met 35 verhalen. Net als dat de burgemeester en wethouders hun eigen verhaal hebben. Je hecht je aan de mensen. Dat ga ik zelf wel missen. Guy moet uiteraard zijn eigen plan trekken, maar ik hoop dat hij het met net zoveel plezier en voldoening gaat doen als ik.’

Terug mijmeren en vooruit mijmeren

‘De functie van gemeentesecretaris is 120 kilometer per uur in de linkerbaan. Om daar in een keer patsboem mee te stoppen, past niet bij mij. Daarom zou ik graag klussen doen als interim-gemeentesecretaris of als adviseur. Voor een paar maanden en dan weer een paar maanden vrij. Misschien houd ik dat tot mijn 70ste vol, misschien vind ik het niks. Ik wil daar de vrijheid in hebben. Maar ik ga nu eerst 2 weken fietsen. Op bezoek bij mijn drie kinderen die verspreid over Nederland wonen en zelfs in Antwerpen. En bij mijn drie broers en mijn moeder. Plus alle plekken waar ik gewoond en gewerkt heb. Noem het een trip down memory lane. Vooruit mijmeren en terug mijmeren. Wie weet zet ik het allemaal op papier. Voor de lange termijn hoop ik mooie, verre reizen te maken wanneer dat weer zonder belemmeringen kan. Bijvoorbeeld naar contacten die ik in de loop van de tijd heb opgedaan tijdens mijn werk.’ Afsluitend klopt Mencke af. ‘Als ik dat allemaal in goede gezondheid mag beleven, dan zou dat heel mooi zijn.’

Het werk van een gemeentesecretaris

Frans Mencke omschrijft het werk van gemeentesecretaris als volgt. ‘Eigenlijk valt de functie uiteen in 4 rollen. Je bent diensthoofd van de gemeentelijke organisatie. In het geval van Hoorn ben je dan eindverantwoordelijk voor 600 mannen en vrouwen die hun stinkende best doen voor onze inwoners en ondernemers. Daarnaast ben je raadsman voor het college. Je adviseert hen onder meer tijdens collegevergaderingen. Je geeft argumenten mee tijdens de beeld- en oordeelsvorming. Bij de besluitvorming doe je een stap terug. Het is aan de gekozen bestuurders om besluiten te nemen. De derde rol is dat je samen met de burgemeester en de griffier van de gemeenteraad zorgt dat het samenspel tussen college, gemeenteraad en gemeentelijke organisatie zo goed mogelijk verloopt. Tot slot heb je een rol in de regionale samenwerking. In Westfriesland hebben we het over 7 gemeenten, in Noord-Holland Noord over 18. Deze rol wordt steeds belangrijker omdat er steeds meer gebeurt in de samenwerking.’